«Паралелі. Харчовая бяспека і няроўнасць». Радыёблог Дзмітрыя Рубашнага

• Перадача: Радыёблог
• Дата: 23.08.2022

Арганізацыя Аб'яднаных Нацый падрыхтавала даклад аб становішчы спраў у галіне харчовай бяспекі і харчавання. У ім адзначаецца, што глабальныя меры па забеспячэнні паўнавартаснага харчавання не даюць чаканых вынікаў. Новыя даныя сведчаць аб тым, што свет усё далей адыходзіць ад сваёй мэты па ліквідацыі голаду. Летась колькасць людзей, якія пакутуюць ад недаядання ў свеце, дасягнула 828 мільёнаў. Гэта на 46 мільёнаў больш, чым у 2020 годзе, і на 150 мільёнаў больш, чым да пачатку пандэміі.

30% насельніцтва свету сутыкнуліся з умеранай або цяжкай формай адсутнасці харчовай бяспекі. Больш за 3 мільярды чалавек не могуць дазволіць сабе здаровае харчаванне. Паводле прагнозаў, у 2030 годзе, нават з улікам аднаўлення сусветнай эканомікі, каля 670 мільёнаў чалавек (8% сусветнага насельніцтва) будуць па-ранейшаму сутыкацца з голадам. Асноўныя прычыны – канфлікты, экстрэмальныя кліматычныя з'явы і эканамічныя ўзрушэнні на фоне росту няроўнасці.

Сярэднестатыстычны іспанец выкідвае дзясяткі кілаграмаў прадуктаў у год. У большай ступені гэта тычыцца соусаў, замарожанага мяса і бабовых. Урад Іспаніі хоча да канца года адобрыць закон аб прадухіленні псавання прадуктаў харчавання. Ініцыятыва прадугледжвае штрафы да 60 тысяч еўра ў дачыненні да бараў, рэстаранаў і супермаркетаў, у якіх няма плана па недапушчэнні таго, каб ежа аказвалася ў смеццевых кантэйнерах.

Раней у Італіі прыняты закон, накіраваны на тое, каб прадухіліць разбазарванне велізарных аб'ёмаў харчовых прадуктаў, якія выкідваюцца кожны год. Тады падлічылі, што дарэмная трата харчовых прадуктаў абыходзіцца эканоміцы і жыхарам краіны ў больш чым 12 мільярдаў еўра ў год. Гэта можа перавышаць 1% валавога ўнутранага прадукту.

У Францыі таксама прыняты меры, накіраваныя на скарачэнне аб'ёмаў утылізацыі высакаякасных прадуктаў. Напрыклад, уладальнікі супермаркетаў абкладаюцца штрафамі, калі яны не заключаюць кантракты з дабрачыннымі арганізацыямі, якія займаюцца размеркаваннем харчавання.

У Германіі мільёны тон прадуктаў аказваюцца ў кантэйнерах для смецця не таму, што сапсаваліся, а таму, што яны лішнія. Адна з прычын – жорсткая канкурэнцыя на рынку, што вымушае супермаркеты зніжаць цэны і выстаўляць толькі бездакорны (хаця б вонкава) тавар. Па гэтай прычыне на паліцах няма месца пакамячанаму пакету малака або крыху счарнелым бананам.

Каля 40% харчовых прадуктаў, якія вырабляюцца ў ЗША, таксама аказваюцца ў сметніку. Напрыклад, амерыканскі фермер вырошчвае гародніну. Ён вымушаны прадаваць большую частку ўраджаю буйным крамам, якія прымаюць толькі тавар пэўнага памеру і выгляду. Калі ёсць нейкія вонкавыя дэфекты, магазін адмаўляецца ад закупкі. Такі тавар адпраўляецца на звалку.

Па даных ААН, у свеце выпускаецца дастаткова харчавання, каб забяспечыць кожнаму жыхару планеты па 4 тысячы калорый у суткі. На справе на стол трапляе толькі 2 тысячы калорый. Велізарныя аб'ёмы губляюцца, не даходзяць да спажыўца. Паводле ацэнак Харчовай і сельскагаспадарчай арганізацыі ААН, у свеце губляецца трэцяя частка прадуктаў харчавання, а ў Еўропе – да 40%. Плошча сельгасугоддзяў, на якіх вырабляецца выкінутая ежа, роўная тэрыторыі Мексікі. Вадой, якая пры гэтым расходуецца, можна напаіць мільёны чалавек. 10% выкідаў парніковых газаў у атмасферу ў развітых краінах звязаны з вытворчасцю прадуктаў, якія не даходзяць да спажыўца.