«Погляд. Вясеннія падпалы: гарыць не проста трава – гарыць дом, у якім мы жывём!» Радыёблог Алены Вахрамеевай (аўдыё)

• Перадача: Радыёблог
• Дата: 30.03.2020

Тыдзень сухога надвор'я — і паведамленні пра ўзгаранні сухой расліннасці сталі з'яўляцца ў геаметрычнай прагрэсіі. Вось толькі ў Мінскай вобласці за адны суткі зафіксавана 51 загаранне сухой травы. Ды і звычайна пік падобных пажараў прыпадае ў розныя гады на сакавік-красавік. Праблема выпальванняў заяўляе пра сябе кожную вясну. А з-за таго, што гэта зіма была маласнежнай – і першыя выпадкі загарання сухой травы адзначаліся і раней, чым звычайна, у лютым.

Канечне, найперш на такі аспект пры гэтым звяртаюць увагу, як бяспека людзей. Бо нярэдка сезонныя падпалы сухой расліннасці прыводзяць да знішчэння маёмасці, а бывае, і гібелі людзей. На жаль, такая сумная статыстыка адкрыта ўжо і сёлета. Вось некалькі вытрымак з паведамленняў Міністэрства па надзвычайных сітуацыях.

«Трагедыя адбылася 20 сакавіка ў Магілёўскім раёне. Мужчына спальваў смецце на ўчастку каля хаты. Ад агню загарэлася сухая расліннасць – мужчына загінуў у пажары».

«У Бабруйску падчас выпальвання сухой травы мужчына атрымаў цяжкія апёкі 90% цела».

А ў Глускім раёне зафіксавана, мабыць, самае маштабнае з пачатку сезона выпальванне сухой расліннасці – агонь ахапіў 20 гектараў зямлі. І калі б падзьмуў моцны вецер, магла б пацярпець бліжэйшая вёска. Да ўзгарання прывёў усё той жа чалавечы фактар. Нярэдка людзі спальваюць смецце на прысядзібным участку. Адна памылка – і пачынае гарэць цэлае поле. А часам, яшчэ і пабудовы.

Між тым, спальванне смецця і падпалы сухой травы з'яўляюцца не толькі пагардлівасцю патрабаваннямі супрацьпажарнай бяспекі, нясуць прамыя пагрозы здароўю і нават жыццю людзей, але гэта і парушэнне прыродаахоўнага заканадаўства, і значны ўрон стану жывой прыроды. Многія нават і не ведаюць, што падпалы з'яўляюцца сапраўдным экалагічным бедствам. Галоўная небяспека выпальвання травы – ў правакаванні пажараў і разбурэнні экасістэм. Травяныя пажары прыводзяць да прыкметнага зніжэння ўрадлівасці глебы, яны – адна з крыніц выкідаў вуглякіслага газу ў атмасферу. Як вынік, узмацняецца парніковы эфект, што прыводзіць да неспрыяльных змяненняў і больш рэзкіх ваганняў клімату.

Многія памылкова лічаць, што выпальванне сухой расліннасці садзейнічае яе лепшаму росту і таму штогод вясной пазбаўляюцца ад леташняга сухастоя з дапамогай запалкі. Аднак выпальванне сухой травы толькі знішчае расліны, распыляючы карысныя для глебы мікраэлементы. Гэта прыводзіць да збяднення расліннасці, павышэння кіслотнасці і памяншэння ўрадлівасці грунта. У выніку ўсюды, дзе прайшлі пажары, не будзе ўжо ранейшага разнатраўя, больш вынослівае пустазелле захопіць тэрыторыю, якая вызвалілася. У выніку ўздзеяння агню глеба губляе сваю прадуктыўнасць, устойлівасць да воднай і ветравой эрозіі.

Для жывой прыроды няма нічога больш небяспечнага, чым агонь. У выніку выпальвання сухой травы, якое часта становіцца галоўнай прычынай пажараў у лясах і на тарфянішчах, таксама збядняецца відавы састаў расліннасці і жывёльнага свету. Практычна ўсе жывёлы і насякомыя, якія жывуць у сухой траве альбо на паверхні зямлі, гінуць пры моцным травяным пажары. На папялішчах вельмі часта знаходзяць згарэлыя птушыныя гнёзды, грызуноў, дзіцянятаў зайцаў, вожыкаў.

Дым ад масавых травяных падпалаў прыводзіць да моцнага забруджвання паветра, рэзкага пагаршэння здароўя людзей з захворваннямі органаў дыхання і кровазвароту. У траве ў горадзе нярэдка ўтрымліваюцца солямі цяжкіх металаў, у сельскай мясцовасці могуць гарэць рэшткі ўгнаенняў і пестыцыдаў, небяспечнае смецце (напрыклад, пластыкавыя бутэлькі). Такі дым небяспечны для здароўя чалавека і прыроды. На забруджаных радыенуклідамі тэрыторыях у паветра з агнём і дымам трапляюць радыеактыўныя рэчывы, што пераносяцца ветрам на значныя адлегласці. Пры падпалах расліннасці ўздоўж аўтадарог і чыгунак паветра забруджваецца цяжкімі металамі.

Адначасова варта памятаць, што выпальванне сухой расліннасці і сельскагаспадарчыя падпалы забаронены заканадаўствам. Гэта прапісана ў кодэксе ад адміністрацыйных правапарушэннях. За незаконнае выпальванне сухой расліннасці альбо непрыняцце мер па ліквідацыі падпалаў пагражае штраф.

Наперадзе сезон загараднага адпачынку на прыродзе, дачных клопатаў. Але, якой бы моцнай не была спакуса навесці парадак з дапамогай запалкі, варта памятаць, што гэтыя дзеянні нанясуць непапраўную страту прыродзе і вашаму здароўю!