Падзяліцца:
Апошні “Блокбастар”. Кропкі над “і”. Радыёблог Аляксандра Шустэра (аўдыё)
12 Сакавіка 2019
Апошні “Блокбастар”. Кропкі над “і”. Радыёблог Аляксандра Шустэра (аўдыё)


На планеце засталася ўсяго адна крама знакамітай сеткі відэапраката “Блокбастар” – у горадзе Бэнд, штат Арэгон. Амерыканскія СМІ, як звычайна, зрабілі з гэтага навіну сусветнага маштабу, а тая апошняя крама, зразумела, не зачыніцца, і стане адметнасцю горада накшталт сурка Філа ў Панксатоні. Аднак калі ў ЗША, Еўропе, Аўстраліі відэапракат як з’ява стаў прыходзіць у заняпад яшчэ ў пачатку 2000-х, то ў невялікіх гарадах, дзе Інтэрнэт не такі хуткі і танны, у той жа Расіі або Лацінскай Амерыцы – відэа на матэрыяльных носьбітах усё яшчэ запатрабавана. У нядаўнім фільме “Таксі” Джафара Панахі мы бачым, як дыскі з карцінамі Вудзі Алена прадаюць у Іране. Ды што далёка хадзіць – некалькі месяцаў таму я бачыў падобную краму ў Баранавічах.

Справа ў тым, што Blockbuster быў лідарам у сваёй галіне з сярэдзіны 80-х, такім сабе, калі праводзіць аналогіі, i-Store. Крамы сталі культавым месцам для многіх амерыканцаў. А ў стужцы “Капітан Марвэл”, што ідзе зараз у пракаце і настальгіруе па 90-х, гераіня Бры Ларсан прызямляецца менавіта ў “Блокбастары”.

Аднак у апошнія гады бізнес кампаніі нёс страты - з развіццём інтэрнэту папулярнасць такога роду паслуг стала імкліва падаць. З 2004 года Blockbuster пачаў прадастаўляць online-паслугі, але канкурэнтаў так і не дагнаў. Усяго кампанія завінавацілася 900 мільёнаў долараў сваім крэдыторам.

Сёння ўсё больш гледачоў аддаюць перавагу так званаму патокаваму прагляду. Найбуйнейшы сэрвіс, Netflix, дарэчы, калісьці таксама займаўся відэапракатам  – але адчуў павевы часу і спачатку пачаў адпраўляць падпісчыкам касеты і дыскі па пошце, а неўзабаве цалкам перайшоў у Інтэрнэт. Калі першапачаткова асноўным кантэнтам былі серыялы, то цяпер відэа-гігант здымае і паспяховыя ў шырокай аўдыторыі фільмы (і гэтым наступае на пяткі кінатэатрам), і не шкадуе грошай на такія аўтарскія праекты, як “Рома” Альфонса Куарона. Упершыню ў гісторыі фільм, што прэтэндаваў на 10 Оскараў, а ўзяў тры, амаль не меў кінатэатральнага пракату.

Мінулы год увогуле, можна сказаць, стаў пераломным. Раней многія аддавалі даніну серыялам Netflix, але з пагардай ставіліся да паўнаметражных фільмаў, што здымала гэтая кампанія. У 2018-м, акрамя “Ромы”, стрымінг прадставіў такія праекты як “Анігіляцыя” Алекса Гарленда і “Нямы” Дункана Джонса – крытыкі калі і не назвалі карціны выбітнымі, то абмяркоўвалі даволі шырока. А восенню ўсіх кінаманаў чакаў сапраўдны падарунак – апошняя работа Орсана Уэлса “Іншы бок ветру”.

Так Netflix стаў альтэрнатывай яшчэ і сэрвісам, што прапануюць так званае “фестывальнае” кіно. Найбуйнейшы з іх, Mubi, працуе па прынцыпе кінатэатра: у фільматэцы для падпісчыкаў даступны 30 карцін, кожны дзень з'яўляецца адна новая і сыходзіць адна старая. Не так даўно тут ладзілі рэтраспектыву Кшыштафа Занусі і Жака Дэмі, а прама зараз паказваюць “залаты фонд” Аньес Варда і Ёнаса Мекаса.

Сюды часта трапляюць карціны з Лакарна, Ратэрдама і іншых фестываляў, цікавыя дакументальныя стужкі і кароткі метр. Так, спецыяльная праграма дэманстравалася падчас Берлінале – можна было ўбачыць стужкі папярэдніх гадоў, такія як “Дзень Перамогі” Сяргея Лазніцы і “Апошнія дні горада” Тамера эль Саіда. Увогуле фільмы тут нярэдка аб'ядноўваюць у тэматычныя праграмы (“З Францыі з любоўю”, “Амерыканскае індзі”), іх можна не толькі паглядзець, але і прачытаць крытыку. Канешне, трапляецца і, мякка кажучы, дзіўныя фільмы – але гэта як на любым фестывалі, а змарнаваны час кампенсуецца сапраўднымі шэдэўрамі, якія вы ніколі б не знайшлі самі. Найбольш зручна Mubi глядзець праз SmartTV, ёсць дадаткі і для мабільных – фільмы можна спампоўваць і глядзець афлайн, практычна ўсе яны забяспечаныя субтытрамі, часта на некалькіх мовах.

Адзін фільм, але бясплатна і ў добрай якасці – мадэль сэрвісу Le CiNéMa Club. Зараз ён, праўда, “на паўзе”, але хутка абяцае вярнуцца. У архіве, напрыклад, – ранняя кароткаметражка Куарона, “Шасцізараднік” Макдона і “Воск” Буджальскі.

Платформа Festival Scope існуе вакол фестываляў - і нярэдка прапануе глядзець кіно адначасова з сусветнымі прэм'ерамі. Так, «Чалавека, які здзівіў усіх» можна было ўбачыць ужо на наступны дзень пасля першага паказу ў Венецыі. Часта Festival Scope прапануе глядзець фільмы бясплатна - зараз там ёсць дакументальная падборка з фестываляў у Картахене і Салоніках.

Маладая платформа Nonfiction паўстала на базе маскоўскага Цэнтра дакументальнага кіно, аднак неігравымі фільмамі не абмяжоўваецца: тут выкладваюць працы Звягінцава, Сакурава, Балабанава і Сярэбранікава. У каталогу хапае і класікі. Ёсць варыянт “арэнды” фільма, які прадугледжвае накіраванне сродкаў яго стваральнікам.

Яшчэ адна бясплатная платформа, на якой можна падзякаваць стваральнікаў фільма, “Пілігрым”, становіцца месцам цікавых прэм'ер - напрыклад, кароткаметражных фільмаў вучняў Аляксандра Сакурава. Тут бываюць падборкі з удзельнікамі і пераможцамі расійскіх фестываляў. Ёсць і беларусы – у прыватнасці, кароткаметражкі Дар’і Жук і Мітрыя Сямёнава-Алейнікава.

Каб пакінуць каментар, аўтарызуйцеся:
Войти как пользователь
Вы можете войти на сайт, если вы зарегистрированы на одном из этих сервисов: