Падзяліцца:
«Музычны дзённік. Эдуард Зарыцкі. Хочацца, каб такія людзі жылі доўга...» Радыёблог Таццяны Якушавай (аўдыё)
12 Лютага 2019
«Музычны дзённік. Эдуард Зарыцкі. Хочацца, каб такія людзі жылі доўга...» Радыёблог Таццяны Якушавай (аўдыё) Банальна, але неабходна пагадзіцца – чым больш старэйшым становішся, тым хутчэй ляціць час, усё болей застаецца ў мінулым і, на жаль, усё меней з намі людзей, якія здзіўлялі, захаплялі, радавалі сваёй творчасцю. І абавязкова прыходзіць усведамленне, што знаёмства, стасункі з імі – гэта своеасаблівы майстар-клас адносін да жыцця, прафесіі... Такім чалавекам для мяне быў народны артыст Беларусі, кампазітар Эдуард Зарыцкі. Нядаўна, напярэдадні дня нараджэння маэстра ў Мінску ў Доме дружбы адбыўся вечар яго памяці. Гэтае месца для Эдуарда Барысавіча асаблівае. Ён любіў тут бываць і нават з паэтам Сяргеем Панізнікам напісаў гімн Дома дружбы. Мне здаецца, гэта яму было не складана, паколькі адпавядала характару, яго чалавечай прыродзе… Эдуард Барысавіч быў заўсёды добразычлівы, ветлівы і дружалюбны. Гэта адчувалася з першых дзён знаёмства, якое адбылося ў другой палове 90-ых, калі я прыйшла працаваць на радыё. Тады ў мае абавязкі ўваходзіла, у тым ліку, і падрыхтоўка для праслухоўвання мастацкім саветам, у складзе якога быў і Эдуард Барысавіч, запісаў беларускіх выканаўцаў для прыняцця і афармлення іх у фонд. Ніколі не забуду яго дакладныя і трапныя заўвагі, высновы – дасціпныя, здаралася і хлёсткія, але ніколі не злыя. Дзякуючы яго іскрамётным жартам, імгненнай рэакцыі на любое праяўленне прэтэнзіі на шматзначнасць, мастацкі савет пераўтвараўся заадно і ў сеанс смехатэрапіі. Ён нібыта нагадваў нам пра хрэстаматыйнае – самыя вялікія глупствы ў свеце робяцца з сур’ёзным выразам твару. А колькі цікавых гісторый, разваг пашчаслівілася адначасна пачуць. Апавядальнік Зарыцкі быў цудоўны! У гэтым давялося пераканацца і крыху пазней, працуючы з ім у журы розных конкурсаў, у тым ліку і нашага радыёпраекта, дзе апошнія некалькі гадоў Эдуард Барысавіч быў старшынёй. Чаго вартая гісторыя пра тое, як маленькага Эдзіка навучалі ігры на скрыпцы. Ён марыў пра футбол з сябрамі на вуліцы і ўсімі фібрамі душы ненавідзеў гэты інструмент, але, як паслухмяны хлопчык, быў вымушаны прысвячаць заняткам пэўны час – гадзіну ў дзень. З сур’ёзным гумарам і трагедыяй у голасе Эдуард Барысавіч прызнаваўся, што гэта быў “страшны” год і ён, як мог, шукаў паратунак. У доме быў вялікі гадзіннік і музыкант-пачаткоўца сумленна “піліў” ад і да размяшчэння стрэлак, якое задавалі бацькі, пакуль не ўцяміў, што спрытным дотыкам смычка гадзінніку можна дапамагчы рухацца хутчэй. І ўсё роўна справа скончылася бунтам. Трэба аддаць належнае бацькам. Яны пачулі крык душы юнага музыканта, які прасіў зламаць скрыпку аб галаву, абы толькі не займацца і прапанавалі ўзамен фартэпіяна. Выбар быў прыняты, але ўражанні дзяцінства аказаліся настолькі яркімі, што за ўсё сваё кампазітарскае жыццё, па яго ж уласным прызнанні, Эдуард Барысавіч не напісаў ніводнага твора для скрыпкі, хаця для іншых інструментаў – велізарную колькасць. І падобных гісторый на ўсе выпадкі жыцця, якія творца расказваў феерычна, у яго, як кажуць, быў цэлы куфар. Многае даставалася з багатага мінулага ў Клубе Вясёлых і Знаходлівых. У складзе беларускай каманды Эдуард Зарыцкі аб’ездзіў увесь Савецкі Саюз. Паралельна пісаў музыку і аранжыроўкі да канцэртных нумароў. Пазней гэты вопыт спатрэбіўся кампазітару ў рабоце ў кіно і над тэатральнымі спектаклямі. Як у жыцці побач ідуць камічнае і трагічнае, так і яго гісторыі выклікалі палярныя эмоцыі. Калі-нікалі цяжка было ўтрымацца не толькі ад смеху, але і ад слёз. Дзяцінства Эдуарда Барысавіча прайшло ў пасляваенным Мінску ў адным з дамоў на Плошчы Перамогі. Неяк на кухні за кубачкам кавы ён, забаўляючы мяне сваімі вясёлымі гісторымі, глянуў на двор і ўспомніў нямецкіх ваеннапалонных, якія аднаўлялі горад. Гаворка раптам набыла адценне горычы і смутку. Калісьці з гэтага акна ён кожны дзень назіраў за іх пастраеннем перад і пасля працы. Дзіцячыя ўспаміны не толькі захавалі пачуццё жалю з-за знешняга выгляду гэтых людзей, але і захапленне перад суседкамі, беларускімі жанчынамі, якія, нягледзячы на цяжкі час, перанесеныя пакуты і гора, перадавалі ім ежу. Гэтае праяўленне чалавечнасці і міласэрнасці так запала ў юную душу, што праз многія гады выклікала павагу і цеплыню ў сэрцы. Падобныя пачуцці перажываю я, успамінаючы зараз самога Эдуарда Барысавіча – выдатнага чалавека з тонкай душой, пра якога складана гаварыць быў. Ён так і застаецца для мяне шчырым, не проста разумным, а мудрым. Захапляе і тое, як у ім спалучаліся дабрыня і мяккасць з дакладнай арганізацыяй работы, рацыянальным падыходам да справы. Нягледзячы на лёгкасць характару, у жыцці Эдуарду Барысавічу выпалі цяжкія выпрабаванні. Адзін за адным паміралі родныя. Спачатку бацькі, потым цяжка сыходзіла жонка, а неўзабаве і яе бацька, якога Эдуард Барысавіч забраў да сябе і доўга даглядаў. Ён нікога не пакінуў, са сваімі роднымі быў да апошняга імгнення ў самыя складаныя хвіліны. Пры гэтым не дазваляў сабе скардзіцца на абставіны, прасіць дапамогу. Гэта гаворыць пра многае, у тым ліку і пра цудоўныя чалавечыя якасці – вернасць, велікадушнасць, высакародства… Напэўна невыпадкова, улічваючы і ўласны сумны вопыт, у адным з апошніх інтэрв’ю на маё пытанне пра шчасце Эдуард Барысавіч адказаў вядомай прымаўкай: “адсутнасць няшчасцяў – гэта ўжо шчасце”. Так. Вельмі сумна і балюча, што сам ён так хутка пайшоў. Хочацца, каб такія людзі жылі доўга.
Каб пакінуць каментар, аўтарызуйцеся:
Войти как пользователь
Вы можете войти на сайт, если вы зарегистрированы на одном из этих сервисов: