Падзяліцца:
«Паралелі. Лён як візітная картка краіны». Радыёблог Дзмітрыя Рубашнага (аўдыё)
11 Лютага 2019
«Паралелі. Лён як візітная картка краіны». Радыёблог Дзмітрыя Рубашнага (аўдыё) Лён – гэта спрадвечна наша культура, яго яшчэ называюць паўночным шоўкам, а Беларусь – краіна з надзвычай багатым вопытам яго вырошчвання і перапрацоўкі, даўно стала сусветным лідарам сярод вытворцаў. На нашых землях лён вырошчваюць шмат стагоддзяў. З яго рабілі адзенне, сталовую і пасцельную бялізну, ваенную амуніцыю. Здаўна ён лічыўся лячэбным матэрыялам, нават само слова “лён” у перакладзе з латыні азначае “найбольш карысны”. Даўно ведаюць яго бактэрыцыдныя ўласцівасці. У мінулыя часы льняныя тампоны, бінты і ніткі выкарыстоўвалі хірургі для аперацый. У шпіталях прасціны і бялізна былі з гэтай тканіны. Лён універсальны. Выгаду можна атрымаць літаральна з кожнай семечкі. Насенне напалову складаецца з тлустага духмянага алею. Гэта – сапраўдная знаходка для тых, хто сочыць за сваім здароўем. Акрамя таго, ён становіцца асновай для фарбаў і лакаў. Льняны алей выкарыстоўваюць і для вырабу мыла. Уласцівасці тканін унікальныя – натуральнасць, экалагічнасць, гіпаалергеннасць. Лён валодае каштоўнымі гігіенічнымі перавагамі, напрыклад, высокай паветрапранікальнасцю і здольнасцю адводзіць цяпло і вільгаць. Яшчэ кажуць, што льняная тканіна памяншае ўльтрафіялетавае выпраменьванне, ратуючы нас ад непасрэднага сонечнага ўздзеяння. У гарачае надвор’е чалавек адчувае сябе камфортней у адзенні з ільну, чым з баваўняных або шаўковых тканін (ужо не кажучы пра сінтэтыку). Разам з гэтым, матэрыял валодае высокай зносаўстойлівасцю і трываласцю, што вельмі важна для асобных відаў тканін, асабліва тэхнічнага прызначэння. Лён добра змешваецца з іншымі відамі валокнаў, што дазваляе надаць вырабам з яго разнастайныя ўласцівасці. Прысутнасць нават невялікай колькасці льнянога валакна (да 10 працэнтаў) выключае электрызаванасць тканіны. Палатно менш забруджваецца, яго патрабуецца радзей мыць, што павышае тэрмін службы. У адрозненне ад баваўнянай тканіны, не жоўкне, а захоўвае свежасць і колер. Але галоўнае, што ў чалавека ўзнікаюць прыемныя адчуванні пры кантакце яго скуры з ільнянымі вырабамі. Адзіны недахоп лёну – матэрыял моцна мнецца з-за нізкай эластычнасці. Гэта стратэгічна важная сыравіна, якая выкарыстоўваецца ў многіх галінах: цэлюлозна-папяровай, медыцынскай, хімічнай, ваеннай, аўтамабільнай. Унікальнасць матэрыялу ў тым, што з яго можна рабіць і тонкае батыставае палатно, і трывалую парусіну для брызенту, пажарныя рукавы і нават канаты. Гэта незаменны матэрыял для тэнтаў, чахлоў, трывалага спецадзення, здольнага абараніць ад іскраў, пырскаў расплаўленага металу, кантакту з нагрэтымі паверхнямі работнікаў металургічных, сталеплавільных камбінатаў, пажаранебяспечных вытворчасцей і нафтавікоў. Кажуць, што з ільну былі зроблены тунікі старажытнарымскіх сенатараў, а ў Старажытным Егіпце ў гэту тканіну заварочвалі муміі фараонаў. Ходзяць легенды, што егіпецкія майстры ткалі настолькі тонкае льняное палатно, што праз пяць яго слаёў прасвечвала цела, а з кілаграма пражы атрымлівалася 240 кіламетраў ніткі (для параўнання – зараз з кілаграма можна вырабіць да 40 кіламетраў ніткі). Праўда гэта ці не, але сакрэт вытворчасці згублены. Аршанскаму льнокамбінату амаль 90 гадоў. Ён заўсёды вызначаўся сярод аналагічных вытворчасцей былога Саюза і стаў адным з перадавых прадпрыемстаў тэкстыльнай прамысловасці ў Еўропе. Менавіта тут рабілі прэзенты для дэлегацый, якія прыязджалі ў Беларусь. Аршанскія майстры ткалі льняныя партрэты і першых касманаўтаў, і лідараў дружалюбных дзяржаў. Кветкі лёну ўпрыгожваюць герб краіны. Таму вырабы з яго – добры падарунак для дыпламатаў і іншых высокіх гасцей. З ільном пасябравалі вядомыя дызайнеры. Эксклюзіўныя вырабы з аршанскіх тканін становяцца часткай гардэробу многіх знакамітасцей. Вельмі незвычайна глядзяцца зімовыя рэчы з ільну: паліто, курткі, кажухі. А яшчэ расказваюць, што з беларускага лёну друкавалі еўра. Для вытворчасці паперы бельгійцы закуплялі ў нас сыравіну, з якой атрымлівалі цэлюлозу, а затым і паперу для еўрапейскіх банкнот. Калі вы ўсё яшчэ не ведаеце што падарыць гасцям на памяць пра Беларусь, абавязкова ўспомніце пра лён!
Каб пакінуць каментар, аўтарызуйцеся:
Войти как пользователь
Вы можете войти на сайт, если вы зарегистрированы на одном из этих сервисов: