Падзяліцца:
«Розгалас. Першамай як нагода задумацца пра «смерць прафесій». Радыёблог Максіма Угляніцы (аўдыё)
30 Красавіка 2019
«Розгалас. Першамай як нагода задумацца пра «смерць прафесій». Радыёблог Максіма Угляніцы (аўдыё) Заўтра мы па традыцыі адзначым Дзень працы. А ці ўсе вы памятаеце, адкуль пайшла тая традыцыя? Многія чамусьці ўпэўнены, што гэта савецкая спадчына. Абсалютна не так! Карані Першамаю – у канцы 19 стагоддзя, калі СССР не было нават у праекце. Больш за тое, пачалося ўсё ў ЗША: менавіта амерыканскія рабочыя ўчынілі масавую забастоўку з-за таго, што ім не жадалі ўстанавіць 8-гадзінны працоўны дзень. Але не будзем сёння ўдавацца ў гэтыя гістарычныя падрабязнасці. Галоўнае, што і зараз Свята працы адзначаюць у дзясятках краін па ўсім свеце. Як прызнанне таго, што без працы (і без кожнага працоўнага) не можа быць развіцця любой краіны. У той жа Амерыцы ёсць агульнанацыянальны Дзень працы, праўда, адзначаецца ён у першы панядзелак верасня. Безумоўна, філасофія гэтага свята мае на ўвазе не проста фізічную працу як такую (дрэва пасадзіць, траву пакасіць, цвік забіць), а працу як прафесію. Як усвядомлены выбар таго, чым у жыцці займаешся. Таму надыходзячы Першамай – добрая нагода ў чарговы раз паразважаць: што будзе з некаторымі прафесіямі ў недалёкай будучыні? Недахопу ў адпаведных прагнозах сёння няма, тым больш, жыццё ледзь не кожны дзень падкідвае новыя факты. Так, нядаўна з'явілася інфармацыя пра першага робата-фатографа па імені Ева. Яна афіцыйна зняла сваё першае вяселле. Прычым Ева выкарыстоўвае тэхналогію распазнання асоб: яна спачатку можа пазнаць людзей, а пасля спытацца, ці жадаюць яны сфатаграфавацца. Цікава: звычайна ў спісах чалавечых прафесій, якім пагражае знікненне, нічога не пішуць пра вясельных фатографаў – а вось, аказваецца, і ім трэба пачынаць хвалявацца. Зрэшты, не ўсё так адназначна: Еву, канечне, не трэба карміць, магчыма, і грошай яна менш возьме і маладыя не будуць пасля некалькі месяцаў за ёй бегаць і выпрошваць зробленыя фота (кажуць, так бывае ледзь не з кожным другім жывым фатографам) – здымкі адразу ж раздрукуюць або загрузяць у сацыяльныя сеткі. Але ж і некаторыя функцыі фатографа давядзецца браць на сябе: напрыклад, выбіраць за робата варыянты здымкі і розныя эфекты. А фота на прыродзе? А такі дзіўны элемент вяселля, як «выкуп»? Паспрабуй той Еве растлумач, што там і як здымаць! Я, канечне, свядома іранізую, і нават самі распрацоўшчыкі Евы падкрэсліваюць: гэта не будзе канкурэнт жывога вясельнага фатографа. Проста сэнс у тым, што пакуль пра «смерць прафесій» казаць заўчасна. І, на мой погляд, некаторыя калегі-журналісты свядома згушчаюць фарбы і падаюць гэтую тэму больш востра і скандальна, чым яна таго патрабуе. Як трапна заўважыў беларускі Прэзідэнт на нядаўняй сустрэчы з айцішнікамі, 3D-прынтар вам дзіця не надрукуе, гэта можа зрабіць толькі жанчына. Так і ў многіх іншых сферах: робаты або штучны інтэлект пакуль не заменяць чалавека з яго свядомасцю. Узяць тое ж машыннае навучанне. Як кажуць спецыялісты, каб навучыць машыну, патрэбны велізарныя аб'ёмы даных. У тым жа распазнанні твараў выкарыстоўваюць мільёны і мільёны фотаздымкаў. У многіх іншых сферах такіх аб'ёмаў проста няма, і калі яшчэ яны з'явяцца. А трэба ж не толькі станоўчыя, але і адмоўныя прыклады разглядаць, каб папярэдзіць магчымасць памылак. Асабліва ў такіх адчувальных сферах, як, напрыклад, медыцына. Канечне, вельмі моцны пакуль і псіхалагічны фактар – ці гатовыя людзі даверыцца машыне? Карацей, да кардынальных змяненняў яшчэ шмат гадоў. З іншага боку, ёсць прафесіі, якія цалкам рэальна заменяць (і ўжо замяняюць) разумныя машыны. Часцей за ўсё прыгадваюць аператараў так званых «кол-цэнтраў», якія адказваюць на званкі. Скажам шчыра, не самая цікавая работа, мала каму яна можа прынесці задавальненне. Вось няхай робаты яе і выконваюць! Падчас апошняга Сусветнага эканамічнага форуму ў Давосе чарговы раз казалі пра замену робатамі сотняў мільёнаў працоўных месцаў. Сусветных лідараў заклікаюць задумацца – што ў сувязі з гэтым трэба змяняць у сістэме адукацыі. На форуме прадставілі даклад пад назвай «Прафесіі будучыні». Адна з высноў: глабальны рынак працы перажывае істотныя змяненні. Галоўная прычына - тэхналагічныя прарывы. Калі кіраваць гэтымі змяненнямі разумна, могуць з'явіцца новыя прафесіі і палепшыцца якасць жыцця для ўсіх. Калі кіраваць дрэнна – ёсць рызыка павялічыць няроўнасць. Аўтары дакладу лічаць: у бліжэйшыя тры гады захаваецца высокі попыт на «кіраўнікоў і выканаўчых дырэктараў», «распрацоўшчыкаў праграмнага забеспячэння», «аналітыкаў даных», «вучоных», «інжынераў», «выкладчыкаў ВНУ» і іншых. Яшчэ доўга будуць запатрабаваны прафесіі, дзе выкарыстоўваюцца выключна чалавечыя навыкі, - напрыклад, спецыялістаў па абслугоўванні кліентаў або людзей творчых прафесій. Менш актуальнымі становяцца прафесій бухгалтараў і клеркаў, сакратароў, фабрычных рабочых, касіраў і вадзіцеляў. Увогуле – любыя прафесіі, звязаныя з руціннай, найперш фізічнай работай. Але гэта і плюс, супакойваюць у дакладзе, - людзі змогуць засяродзіцца на вырашэнні больш складаных і творчых пытанняў, адначасова знізіцца рызыка памылак. А прафесій тэарэтычна стане больш. Як вам, напрыклад, такія варыянты: дыетолаг-генетык, які будзе складаць вам рацыён харчавання на аснове даных пра розныя сямейныя хваробы. Або медыяпаліцэйскі – ён будзе адсочваць, якія інтэрнет-выданні падманваюць, спрабуюць распаўсюдзіць розныя фэйкі, а якія кажуць праўду. Галоўныя парады спецыялістаў на будучыню: засяродзіцца на прафесіях, якія падуладныя толькі чалавечаму розуму, і быць гатовым перавучвацца ўсё сваё жыццё. «Творчасць», «арыгінальнасць», «крытычнае мысленне» - вось такія навыкі будуць у фаворы ў працадаўцаў. Насамрэч, як там яно будзе – ніхто на 100% не ведае. Але ў любым выпадку 1 мая, Дзень працы, - добрая нагода для таго, каб над гэтым задумацца. Фота: Jack Alexander, fstoppers.com
Каб пакінуць каментар, аўтарызуйцеся:
Войти как пользователь
Вы можете войти на сайт, если вы зарегистрированы на одном из этих сервисов: